भाग २: 'डॉलर'चं स्वप्न आणि हतबल आई-वडील

मध्यमवर्गीय माणसाच्या आयुष्यातला सर्वात मोठा 'क्लायमॅक्स' कोणता असतो? तर आपला मुलगा सातासमुद्रापार गेला आहे, हे सांगताना उरणारी छाती. पण जेव्हा इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धाची ठिणगी पडते, तेव्हा तीच छाती भीतीपोटी धडधडू लागते. आजच्या 'हाय-व्होल्टेज' जगात, आम्ही पालकांनी पाहिलेलं 'ग्रीन कार्ड'चं स्वप्न अचानक रक्ताळलेल्या युद्धाच्या बातम्यांत कसं हरवून गेलं, याची ही वेदनादायी कथा.

१. स्क्रीनवरचा तो थरकाप आणि आईचं मन
रात्रीचे ११ वाजले होते. टीव्हीवर 'ब्रेकिंग न्यूज'चा तो कर्कश आवाज घुमत होता— "इराणचा अमेरिकन तळावर क्षेपणास्त्र हल्ला!" सिरीयलमध्ये जसा एखादा मोठा स्फोट होतो आणि नायिकेच्या हातातली आरतीची थाळी खाली पडते, तसंच काहीसं माझ्या मित्राच्या, अविनाशच्या घरी घडलं. त्याच्या पत्नीच्या हातातला फोन थरथरू लागला. तिकडे अमेरिकेत त्यांचा एकुलता एक मुलगा होता.

"विजयकुमारजी, तो फोन उचलत नाहीये हो! तिथे तर आता रात्र असेल, तो सुरक्षित असेल का?" तिचे हे शब्द एखाद्या शोकांतिकेतील संवादासारखे वाटत होते, पण त्यातली 'सरो' (Sorrow) शंभर टक्के खरी होती. ज्या मुलाला आम्ही 'सक्सेस'चं प्रतीक मानलं, तोच आता युद्धाच्या जागतिक पटलावरचा एक हतबल 'बळी' वाटू लागला होता. अमेरिकेच्या अहंकाराची किंमत इकडे ठाण्यातल्या एका आईला आपल्या झोपेत मोजावी लागत होती.

२. राजकीय 'गिधाडांचा' क्रूर खेळ
पण खरा 'ड्रामा' तर बाहेर सुरू होता. समाजात असे काही 'राजकीय गट' सक्रिय झाले आहेत, जे अशा संकटाच्या वेळी मदतीचा हात देण्याऐवजी भीतीचा व्यापार करत आहेत. एखाद्या दुष्ट पात्राप्रमाणे हे गट पालकांच्या कानात विष कालवत आहेत. "तुमच्या मुलाला आता तिथून कोणीच वाचवू शकणार नाही, अमेरिकन सरकार आता भारतीयांना वाऱ्यावर सोडणार!" अशा अतिरंजित (Exaggerated) वावड्या उठवून ते पालकांना 'डेस्परेट' (Desperate) करत आहेत.

हे राजकीय दलाल केवळ भीती घालत नाहीत, तर लोकांच्या अगतिकतेचा फायदा घेऊन त्यांना 'चुकीचे सल्ले' देत आहेत. "आता तुमची सगळी गुंतवणूक काढून घ्या, अमुक ठिकाणी लावा, नाहीतर सगळं बुडेल!" अशा 'मोठ्या आयडिया' देऊन ते मध्यमवर्गीयांना सैरावैरा धावायला लावत आहेत. त्यांना सामान्यांच्या सुरक्षिततेशी काहीही देणंघेणं नाही; त्यांना हवंय केवळ लोकांच्या भीतीतून आपलं राजकीय आणि आर्थिक वजन वाढवणं. यामुळे जो बाप आपल्या मुलासाठी 'कॉन्फिडन्स' राखून होता, तोच आता व्यवस्थेवरचा विश्वास गमावून हतबल झाला आहे.

३. 'बायोफिलिक' ओढ आणि रक्ताचं नातं
आपल्या सर्वांमध्ये एक निसर्गदत्त ओढ (Biophilic Nature) असते— संकटाच्या वेळी आपल्या माणसाला जवळ घेण्याची. जसं एखादं लहान मूल अंधाराला घाबरून आईच्या पदरामागे लपतं, तशीच आज त्या अमेरिकेतल्या मुलाला आणि इथल्या पालकांना आपल्या मातृभूमीची ओढ लागली आहे. हे जे 'केअर' आणि 'कन्सर्न'चं नातं आहे, तेच आपल्याला माणूस म्हणून जिवंत ठेवतं.

डेली सोपमध्ये आपण नेहमी बघतो की, कितीही संकटं आली तरी प्रेक्षक नायकाच्या बाजूने उभे राहतात. का? कारण आपल्याला 'हार्मनी' हवी असते, आपल्याला 'आनंदी शेवट' हवा असतो. पण आजचं राजकारण याच मानवी ओढीचा वापर करून आपल्याला मानसिकदृष्ट्या कमकुवत करत आहे.

४. शेवटचा संवाद: काळजाचा तुकडा आणि विश्वासाची ज्योत
"विजयकुमारजी, जर काही झालं तर...?" अविनाशच्या या अपूर्ण प्रश्नात जगातील सर्व बापांचं दुःख साठलं होतं. मी फक्त त्याचा हात हातात घेतला. टीव्हीवरच्या त्या युद्धखोर बातम्या आणि बाहेरचे राजकीय अफवांचे बाजार यापेक्षाही मोठं काही असेल, तर ते म्हणजे आपलं 'धैर्य'.

हे आयुष्य म्हणजे एक अनंत चालणारी मालिका आहे. यात 'खलनायक' बदलतील, 'संकटं' बदलतील, पण मध्यमवर्गीयांची 'एकता' आणि 'संस्कार' कधीच बदलता कामा नयेत. राजकारण्यांनी पसरवलेल्या भीतीला बळी पडून स्वतःचा आत्मविश्वास गमावू नका. कारण युद्धाच्या धुरापेक्षाही आपल्या प्रेमाची आणि प्रार्थनेची शक्ती जास्त असते.

हा भाग इथेच संपत नाही... कारण आईच्या डोळ्यातल्या आसवांना अजून उत्तर मिळायचं आहे, आणि बापाच्या हिमतीला अजून एक नवी पहाट पाहायची आहे!