नवरात्रीचा जागर शक्तीचा… दसऱ्याचा विजय संस्कारांचा!

घटस्थापनेपासून विजयादशमीपर्यंतचा प्रवास : श्रद्धा, संस्कृती, स्त्रीशक्ती आणि माणुसकीचा प्रेरणादायी उत्सव!

भारतीय संस्कृती ही सण-उत्सवांची, श्रद्धेची आणि समृद्ध परंपरांची संस्कृती आहे. या संस्कृतीतील अत्यंत पवित्र आणि मंगलमय उत्सव म्हणजे शारदीय नवरात्रोत्सव आणि विजयादशमी अर्थात दसरा! घटस्थापनेच्या पवित्र क्षणापासून सुरू होणारा नऊ दिवसांचा आदिशक्तीचा जागर भक्तांच्या जीवनात चैतन्य, सकारात्मकता आणि नव्या आशेचा प्रकाश निर्माण करतो.

नवरात्रोत्सव म्हणजे केवळ देवीची आराधना नव्हे, तर स्त्रीशक्तीचा सन्मान, आत्मविश्वासाची जागृती आणि अन्यायाविरुद्ध संघर्ष करण्याची प्रेरणा होय. दुर्गामातेची नऊ रूपे आपल्याला धैर्य, संयम, ज्ञान, करुणा, त्याग आणि सामर्थ्य यांचा संदेश देतात. महिषासुरमर्दिनीच्या रूपातून अधर्मावर धर्माचा आणि अन्यायावर न्यायाचा विजय निश्चित असतो, ही शिकवण मिळते.
घटस्थापना म्हणजे आपल्या मनात सद्विचारांचे बीज रोवण्याचा पवित्र संकल्प! जसा घटातील अंकुर भक्तिभावाने वाढतो, तसेच आपल्या जीवनात प्रेम, माणुसकी आणि सद्गुणांची वाढ झाली पाहिजे.

आजच्या आधुनिक युगात नवरात्रोत्सव साजरा करताना स्त्रीसन्मानाचा विचार अधिक महत्त्वाचा ठरतो. एका बाजूला आपण देवीची पूजा करतो; मात्र दुसऱ्या बाजूला समाजात महिलांवरील अत्याचार, अन्याय आणि भेदभावाच्या घटना घडतात. ही विसंगती दूर करणे हीच खरी देवीची आराधना ठरेल. प्रत्येक मुलीला शिक्षण, प्रत्येक महिलेला सुरक्षितता आणि प्रत्येक मातेला सन्मान मिळणे, हीच खरी नवरात्रीची फलश्रुती आहे.

नऊ दिवसांच्या भक्तिमय वातावरणानंतर येणारी विजयादशमी आपल्याला सत्य, न्याय आणि सदाचाराचा विजय शिकवते. प्रभू श्रीरामांनी रावणावर मिळविलेला विजय हा केवळ पौराणिक प्रसंग नसून अहंकार, द्वेष, लोभ आणि दुष्ट प्रवृत्तींवर मात करण्याचा चिरंतन संदेश आहे.

दसऱ्याला आपण एकमेकांना आपट्याची पाने देऊन सोने लुटण्याच्या शुभेच्छा देतो. परंतु खरे सोने म्हणजे आपली माणसे, जपलेली नाती, संस्कार आणि परस्परांवरील विश्वास!

या मंगलमय पर्वात पर्यावरणपूरक उत्सव साजरे करूया. गरजूंच्या आयुष्यात आनंद निर्माण करूया. समाजातील वाईट प्रवृत्तींचे सीमोल्लंघन करून सद्भावना, बंधुभाव आणि सामाजिक एकतेची नवी पहाट घडवूया.

कारण खरी नवरात्र म्हणजे मनातील शक्तीची जागृती आणि खरा दसरा म्हणजे स्वतःमधील दुर्गुणांवर मिळविलेला विजय!
आई जगदंबेच्या कृपेने प्रत्येक घरात सुख, शांती, समृद्धी आणि समाधान नांदो, हीच मनःपूर्वक प्रार्थना! 
 

- लेखिका : सौ. सीमा राजेंद्र वखरे
संपादिका : क्राईम बॉर्डर न्यूज पोर्टल व श्री स्वामी सखा मासिक
क्राईम बॉर्डर परिवार, महाराष्ट्र राज्य